Verpandingsverbod en factoring

Wat betekent de nieuwe wet voor jouw MKB-bedrijf?

Je stuurt een factuur naar je grote klant. 90 dagen betaaltermijn. En intussen draai jij op voor de kosten. Logisch dat je dan nadenkt over factoring, je vorderingen verkopen of verpanden aan een financier, zodat je eerder over je geld beschikt.

Maar dan lees je de kleine lettertjes van dat contract. En daar staat het: een verbod op verpanding. Je mag die factuur kennelijk niet zomaar als onderpand gebruiken. Frustratie, want precies die grote klant zorgt voor de lange betaaltermijnen die jouw cashflow onder druk zetten.

Goed nieuws: de spelregels zijn veranderd. In dit artikel leggen we je uit wat een verpandingsverbod precies is, wat er juridisch is gewijzigd, en wat dat concreet voor jou als MKB-ondernemer betekent als je je debiteuren wil financieren.

Wat is een verpandingsverbod eigenlijk?

Een verpandingsverbod is een clausule in een contract, meestal de inkoopvoorwaarden van een grote afnemer, die zegt dat jij als leverancier je vordering op die klant niet mag overdragen of verpanden aan een derde partij. Met andere woorden: de factuur die jij op die klant hebt uitstaan, is “geblokkeerd”. Jij mag hem niet gebruiken als onderpand voor financiering.

Grote corporates, overheden, ziekenhuizen en gemeenten gebruiken dit soort clausules regelmatig. De gedachte achter zo’n verbod? Ze willen niet geconfronteerd worden met een onbekende financier die plotseling aanklopt voor betaling. Ze willen gewoon zaken doen met jou, niet met een derde partij.

Begrijpelijk vanuit hun perspectief. Maar voor jou als MKB’er, die wacht op betaling terwijl de rekeningen gewoon doorlopen, kan zo’n clausule een echte blokkade zijn voor factoring.

Wat is er veranderd? Het verbod op verpandingsverboden

De wetgever heeft ingezien dat verpandingsverboden kleine en middelgrote ondernemers onevenredig hard raken. Grote partijen konden via hun inkoopvoorwaarden de financieringsmogelijkheden van hun leveranciers gewoon dichtschroeien. Dat is niet eerlijk, en het is ook slecht voor de economie.

Daarom is er wetgeving ingevoerd die dit aanpakt: het zogeheten verbod op verpandingsverboden. De kern ervan is eenvoudig: Contractuele verboden op het verpanden of overdragen van zakelijke geldvorderingen zijn niet langer rechtsgeldig.

Met andere woorden: staat er in de inkoopvoorwaarden van je klant dat je de vordering niet mag verpanden? Dan heeft die clausule voor zakelijke geldvorderingen juridisch geen effect meer. Je mag de vordering wél verpanden of overdragen, ook als dat contractueel “verboden” was.

Let op: dit geldt voor zakelijke geldvorderingen, dus facturen tussen bedrijven onderling (B2B). Het gaat niet om alle soorten vorderingen of contracten; er zijn uitzonderingen. Maar voor de meeste MKB’ers in het B2B-segment, en dus ook voor de meeste factoring-vraagstukken, is dit een belangrijke doorbraak.

Wat betekende het verpandingsverbod vóór de nieuwe wet voor factoring?

Factoring werkt simpel gezegd zo: jij draagt je facturen over aan een factoringmaatschappij (of verpandt ze), en die betaalt jou direct uit, min een kleine vergoeding. Zo hoef je niet 60, 90 of zelfs 120 dagen te wachten op je geld.

Het probleem? Als een grote klant een verpandingsverbod in zijn voorwaarden had staan, dan was die klant als debiteur vaak niet “factorable”. De factoringmaatschappij nam het risico niet, want de overdracht van de vordering was contractueel geblokkeerd. Jij bleef dus zitten met precies de klanten die voor de meeste financieringsdruk zorgden.

Praktijkvoorbeeld

Stel je hebt een detacheringsbureau. Je detacheert developers bij grote corporates. Die corporates betalen pas na 90 dagen, terwijl jij je mensen elke maand moet betalen. Logisch dat je factoring overweegt. Maar in de raamovereenkomsten van die corporates stond bijna altijd een verpandingsverbod.

Het gevolg? De factoringmaatschappij haakte af, en jij stond met lege handen.

Hoe werkt het nu?

Dankzij het verbod op verpandingsverboden is dat voor veel situaties veranderd. De clausule in het contract staat er misschien nog steeds in — want veel grote partijen hebben hun voorwaarden nog niet aangepast — maar die clausule heeft geen juridisch effect meer voor zakelijke geldvorderingen.

Dat betekent concreet:

• Je kunt je vorderingen wél verpanden of overdragen aan een factoringmaatschappij, ook als dat contractueel “verboden” leek.
• De factor heeft een sterkere positie, omdat de overdracht rechtsgeldig is.
  
• Jij hebt meer speelruimte om de cashflow op orde te krijgen, ook bij grote klanten met lange betaaltermijnen.
  

Dit is echter geen vrijbrief om zomaar alles te financieren zonder overleg. Er kunnen nog steeds juridische nuances zijn, denk bijvoorbeeld aan specifieke contractvormen of vorderingen die buiten de scope van de wet vallen.

Laat je goed adviseren.

Hoe ga jij hiermee aan de slag?

Stap 1: Check je contracten

Pak de inkoopvoorwaarden of raamovereenkomsten van je belangrijkste klanten erbij. Zoek op termen als:

• verbod op cessie”
• verbod op verpanding”
• niet-overdraagbaar”
  
• on-assignment clause”
• onoverdraagbaarheid van vorderingen”
  
  Staat er iets in die richting? Dan hád je mogelijk last van een verpandingsverbod.

Stap 2: Bepaal of jouw vorderingen zakelijke geldvorderingen zijn

Lever jij als bedrijf diensten of producten aan andere bedrijven of overheden, en stuur je daar facturen voor? Dan gaat het bijna zeker om zakelijke geldvorderingen — en dan is de nieuwe wetgeving op jou van toepassing.

Stap 3: Bespreek het met een factoring-specialist

Niet elke factoringmaatschappij is even goed op de hoogte van de nieuwe spelregels. Zoek een partij die precies weet hoe dit werkt, die jouw contracten begrijpt, en die samen met jou kijkt welke vorderingen wél in aanmerking komen voor financiering.

Stap 4: Zet je cashflow niet langer op slot

Als jouw vorderingen in aanmerking komen, kun je ze inzetten voor factoring. Geen 90 dagen wachten meer. Gewoon: factuur verstuurd, en binnen een dag of twee je geld op rekening.

Factoring en verpandingsverboden: geen reden meer om niet te starten

Lange betaaltermijnen zijn frustrerend. En als je dan ook nog wordt geblokkeerd door een clausule in de inkoopvoorwaarden van je klant, voelt het alsof je van twee kanten wordt geknepen.

Maar dat hoeft niet meer. Het verbod op verpandingsverboden heeft voor veel MKB’ers de deur opengezet naar factoring, ook bij klanten waar dat eerder niet mogelijk leek. Je vorderingen verpanden of overdragen kan nu wettelijk, ook als de contracttekst nog het tegenovergestelde beweert.

Bij o2factoring helpen we MKB-ondernemers dagelijks om hun debiteuren te financieren, ook in situaties die op het eerste gezicht ingewikkeld lijken. We kijken gewoon nuchter naar jouw contracten, jouw facturen en jouw klanten. En dan vertellen we je eerlijk wat er mogelijk is.